św. Patryk, biskup

św. Patryk, biskup

Święty Patryk, scs. Swiatitiel Patrik, jepiskop Irłandskij, irl. Pádraig Mac Calprainn, Naomh Pádraig, Pádraig Naofaur (ur. ok. 385-389 - zm. 17 marca 461 w Armagh) – biskup Irlandii, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego, misjonarz i organizator życia religijnego w Irlandii, obecnie jest jej patronem.

Patryk nosił celtyckie imię Sucat. Urodził się w 385 r. (według innych źródeł 389). Pochodził najprawdopodobniej z terenów dzisiejszej Walii, choć za miejsce urodzenia bywa również uważane Bannavem Taberniae na zachodnim wybrzeżu Brytanii. Z pochodzenia był Brytem. Urodził się w rodzinie kapłańskiej, był synem diakona i wnukiem kapłana. Gdy miał szesnaście lat, uprowadzono go i sprzedano w niewolę do Irlandii (mieli to zrobić Irowie), gdzie pracował jako pasterz. Podczas trwającego sześć lat pobytu zajmował się tam poważnie sprawami wiary. Po tym okresie udało się mu uciec i przepłynąć statkiem na kontynent do Galii. Wkrótce potem przyjął święcenia kapłańskie. Kiedy zamierzał wrócić do ojczyzny, miał we śnie widzenie, w którym usłyszał wezwanie, by wrócił do Irlandii i głosił tam wiarę w Chrystusa. Być może Patryk spędził najpierw kilka lat w klasztorze w Lerins. Do stanu kapłańskiego przygotowywał się prawdopodobnie w Galii, ucząc się od św. Germana z Auxerre. Był też podobno bliskim krewnym św. Marcina z Tours i znajdował się pod jego duchowym wpływem. Działalność misyjną rozpoczął w 431, w 432 został biskupem. Wtedy też powrócił do Irlandii jako biskup misyjny.

Praca św. Patryka doprowadziła do ewangelizacji północnej, środkowej i zachodniej części wyspy oraz wprowadzenia zorganizowanej formy działalności kościelnej. Założył wiele kościołów, m.in. katedrę i klasztor w Armagh (444). On sam prowadził bardzo surowe życie zakonne. Jeszcze za życia zasłynął wieloma cudami, które przyczyniły się do nawrócenia Irlandczyków. Według legend przywracał wzrok ślepcom, ożywiał zmarłych i uwolnił Irlandię od plagi węży. Pod koniec życia dokonał chrztu kraju. Zmarł prawdopodobnie w 461 r. O życiu świętego dowiadujemy się z jego własnych Wyznań i Listu do Korotyka.

Podane powyżej daty są jedynie datami tradycyjnymi i należy traktować je jako przybliżone. W znacznym stopniu to samo dotyczy wydarzeń. Szczególnie data śmierci św. Patryka jest jedną z najbardziej kontrowersyjnych w historii wczesnośredniowiecznej Irlandii.

Relikwie św. Patryka zostały zniszczone przez protestanckich Anglików.

Święty Patryk jest patronem Irlandii. Na Zachodzie uważany jest również za patrona fryzjerów, bednarzy, kowali, górników, upadłych na duchu oraz za opiekuna zwierząt domowych.

W ikonografii wschodniej święty przedstawiany jest w liturgicznych biskupich szatach z siwą, spiczasto zakończoną brodą. W dłoniach trzyma biskupi pastorał a na głowie ma założoną mitrę. Niekiedy na przedstawiających go wizerunkach i ikonach znajduje się duży kamienny brytyjski krzyż.

W sztuce zachodniej Patryk również przedstawiany jest w stroju biskupim. Zazwyczaj jego atrybutem jest trzymany w dłoni liść koniczyny białej, (nieoficjalny symbol Irlandii), którego miał, jak głosi legenda, użyć do objaśnienia dogmatu Trójcy Świętej podczas swej misji chrystianizacyjnej w Irlandii. Jego atrybutami są również często węże, które według innej legendy przepędził z Irlandii. Święty nazywany jest apostołem Irlandii. Jego postać została spopularyzowana w USA przez irlandzkich emigrantów.

Wspomnienie liturgiczne św. Patryka obchodzone jest w Kościele katolickim 17 marca, natomiast Cerkiew prawosławna wspomina świętego 17/30 marca, tj. 30 marca wg kalendarza gregoriańskiego.