św. Alban

św. Alban

Święty Alban, scs. Muczenik Ałbanij, ang. Saint Alban (?-22 czerwca ok. 304) – święty przedkongregacyjny, czczony, jako pierwszy męczennik na Wyspach Brytyjskich, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego.

Krzyż św. Albana na fladze katedry w St Albans. Witraż w katedrze w St Albans przedstawiający śmierć św. Albana.

Alban był żołnierzem i lojalnym obywatelem rzymskim urodzonym w Verulamium, Hertfordshire (współcześnie St Albans), w Anglii. Życie jego zostało zmienione po spotkaniu z prześladowanym duchownym chrześcijańskim, któremu udzielił schronienia i przez którego został nawrócony. By ułatwić ucieczkę ściganemu, odstąpił mu swoje ubrania, sam przebierając się w habit. Tak został pojmany i uwięziony. Zażądano od niego wyrzeczenia się wiary, czego nie uczynił. Zanim został stracony, dokonał cudu nawrócenia swego niedoszłego kata. Ostatecznie, po torturach, został stracony przez ścięcie wraz z duchownym, który na wieść o jego pojmaniu ujawnił się w nadziei na uratowanie mu życia.

Śmierć męczeńska Albana miała miejsce prawdopodobnie około 304 roku. Niektórzy badacze odnoszą ją do okresu prześladowań za Decjusza (około 254 r.) lub Septimusza Sewera (około 209 r.).

Przedstawienie śmierci męczeńskiej św. Albana w XIII wiecznym rękopisie "Z życia św. Albana" znajdującym się w Dublinie.

Po śmierci Albana jego popularność rozprzestrzeniła się na sąsiednie kraje - Francję i Niemcy. W VIII w. powstał pierwszy żywot świętego. Jego relikwie zaginęły w okresie reformacji.
Obecnie kult świętego ogranicza się do Wysp Brytyjskich.

Nie należy mylić go z innym męczennikiem, niemieckim kapłanem z Moguncji, św. Albanem (Mainz, +406).

Patronat

Święty Alban jest patronem nawróconych, uciekinierów i torturowanych oraz miasta St Albans.
Wysuwano także propozycje, aby był patronem Anglii zamiast św. Jerzego albo całej wyspy..

Obok św. Sergiusza z Radoneża, św. Alban jest patronem "Bractwa świętych Albana i Sergiusza", powstałego na Wyspach Brytyjskich po rewolucji 1917 r. i promującego dialog prawosławno-anglikański.

Dzień obchodów

Jego wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest 22 czerwca.

Cerkiew prawosławna wspomina męczennika Albana 22 czerwca/5 lipca, tj. 5 lipca wg kalendarza gregoriańskiego.

Ikonografia

W ikonografii święty przedstawiany jest, jako mężczyzna w aureoli trzymający w dłoni wysoki krzyż, przepasany mieczem. Niekiedy w tle przedstawiona jest twarz płaczącego kata.

Relikwie

W roku 2002 w XIII-wiecznej kaplicy w katedrze w St Albans zaprezentowano łopatkę (kość), która obecnie znajduje się w katedralnym grobowcu.

Przypisy ↑ kategorie i tytuły świętych prawosławnych ↑ St. Alban - Catholic Encyclopedia (ang.) ↑ Św. Alban z Moguncji Święci Pańscy ↑ 4,0 4,1 Matthew Juggins: Protomartyrdom (ang.). W: Herts Memories [on-line]. 2009-07-10. [dostęp 2010-01-08]. ↑ podwójne datowanie